นิทานว่าด้วยเรื่อง "ทำคุณบูชาโทษ โปรดสัตว์ได้บาป"
นานมาแล้ว ณ หนองน้ำแห่งหนึ่ง มีจระเข้ตัวหนึ่งอาศัยอยู่ พอถึงฤดูแล้วน้ำในบึงแห้ง จระเข้จึงนอนอย่างอ่อนเพลีย
ทันใดนั้นเองก็มีชายคนหนึ่งขับเกวียนผ่านมา เห็นจระเข้นอนอยู่กลางแดดก็นึกสงสาร จึงถามเจ้าจระเข้ว่า
“เจ้านอนอยู่ในบึงนี้คงร้อนมาก เราจะช่วยพาเจ้าไปที่แม่น้ำ เจ้าจะไปหรือไม่”
จระเข้ได้ฟังก็ยินดี ชายขับเกวียนลงไปมัดจระเข้ด้วยเถาวัลย์ แล้วลากจระเข้ขึ้นมาจากแม่น้ำ แล้วลากจระเข้ขึ้นเกวียน
เมื่อถึงแม่น้ำจระเข้คิดจะกินชายขับเกวียนจึงพูดขึ้นว่า
“ท่านมัดข้าจนข้าหายใจไม่ออกและเจ็บปวดมาก ท่านทำผิด เพราะฉะนั้นข้าจะกินท่าน”
ชายขับเกวียนตกใจ แล้วพูดขึ้นว่า
“เราได้เมตตาช่วยเหลือเจ้า เจ้าจะกินเราไม่ถูกต้อง เราทั้งสองควรไปหาผู้ตัดสิน ถ้าเราผิดจริงเราจะให้เจ้ากิน”
ทั้งสองจึงพากันไปหางูที่ริมแม่น้ำ งูเห็นว่าจระเข้เป็นสัตว์เหมือนกับตนจึงตัดสินว่าชายขับเกวียนผิด
ขณะนั้นมีวัวเดินผ่านมา ชายขับเกวียนจึงให้วัวช่วยตัดสินวัวคิดว่ามนุษย์ใช้งานวัวหนัก จึงตัดสินว่าชายขับเกวียนผิด
ขณะนั้นคนตกปลาเดินผ่านมาชายขับเกวียนเล่าให้คนตกปลาฟังแล้วขอให้ช่วยตัดสิน คนตกปลาเห็นว่าตนต้องอยู่ริมแม่น้ำก็กลัวว่าจะมีเรื่องกับจระเข้ จึงตัดสินว่าชายขับเกวียนผิด
ในขณะนั้นมีหนุ่มเจ้าปัญญาเดินผ่านมา ชายขับเกวียนจึงเล่าเรื่องให้ชายหนุ่มฟัง
จระเข้คัดค้านว่าเรื่องที่ชายขับเกวียนเล่านั้นไม่เป็นความจริงเดิมทีตนนอนอยูในบึงมีความสุขดีอยู่แล้ว แต่ชายผู้นี้จับตนขึ้นมา ตนป่วยจึงไม่มีแรงต่อสู้
ชายขับเกวียนก็แย้งขึ้นว่าตนไม่ได้บังคับทุบตี ตนเมตตาสงสารจึงนำจระเข้ขึ้นมา
ชายหนุ่มได้ฟังจึงรู้ว่าจระเข้คิดไม่ซื่อ ชายหนุ่มจึงขอให้มัดจระเข้อีกครั้ง และกลับไปยังบึงน้ำเพื่อพิสูจน์ความจริง
เมื่อไปถึงบึงน้ำชายหนุ่มพุดกับจระเข้ว่า
“ชายขับเกวียนมีความผิดที่หวังจะช่วยเจ้า นำเจ้าไปสู่แม่น้ำ บัดนี้เขาได้พาเจ้ากลับสู่บึงที่เจ้าเคยอยู่อย่างมีความสุขแล้ว เป็นอันว่าเลิกแล้วต่อกัน”
จระเข้ได้ฟังก็เสียใจที่ต้องกลับมาอยู่ในบึงที่แห้งแล้ง
ส่วนชายขับเกวียนก็รำพึงว่า
"ก่อนที่จะช่วยเหลือใครควรพิจารณาให้รอบครอบเสียก่อน มิเช่นนั้นอาจทำให้ตนเดือดร้อนได้"
